Fouten bij renovatie van een oud huis: twaalf dure missers

De duurste fouten zitten zelden in het materiaal. Ze zitten in de volgorde, in het papierwerk en in regels die intussen veranderd zijn. Hieronder twaalf, elk met wat je erop verliest en wat je beter doet.

Fouten bij de volgorde

1. Isoleren en luchtdicht maken zonder ventileren

In een oud huis zaten spleten die onbewust verse lucht gaven. Isoleer en dicht je ze, dan blijft de vochtige lucht binnen en komen vocht en schimmel. Sinds 2024 toont het EPC bovendien of er voldoende ventilatie is, en zakt het label zonder.

Het minimum bij een vergunningsplichtige renovatie: regelbare toevoerroosters in de ramen van droge ruimtes, continue afzuiging in natte ruimtes (een dampkap is niet genoeg) en een spleet van minstens 0,5 cm onder binnendeuren. Plaats je nieuwe ramen en vraag je premie, dan moet de woning bij de aanvraag aan de ventilatie-eis voldoen.

2. Zonnepanelen op een dak dat nog open moet

Panelen horen pas op een dak dat degelijk is: geïsoleerd, luchtdicht, met een onderdak en zonder asbest. Leg je ze eerst, dan moeten ze eraf voor je het dak isoleert en weer terug erna. Je betaalt de plaatsing dan twee keer: verwijderen en terugplaatsen kost volgens een fabrikant van thuisbatterijen € 450 tot € 650 voor 4 tot 10 panelen op een schuin dak (indicatief). Zit er asbest in het dak, dan helpt overdekken niet: dat mag niet.

3. De vloer isoleren vóór je kiest voor vloerverwarming en ventilatie

Test-Aankoop noemt dit ‘lock-ins’: keuzes die je later niet meer terugdraait zonder af te breken. Kies je ventilatiesysteem en eventuele vloerverwarming vóór je de vloer isoleert, anders breek je een nieuwe vloeropbouw weer open.

4. Eén maatregel doen en denken dat je op label D zit

Eén maatregel verandert het label niet drastisch; label A vraagt meerdere maatregelen samen. Een thuisbatterij doet niets voor je label. Alleen een nieuw EPC bewijst dat je op D zit. Vraag je energiedeskundige een simulatie vóór elke stap. De volgorde en de lock-ins zet je op een rij in In welke volgorde renoveer je een oud huis?.

Fouten met geld en premies

5. Een factuur die te oud of te klein is

Voor dak, ramen en buitenmuur moet de eindfactuur minstens € 1.000 zijn (excl. btw), niet ouder dan twee jaar op de aanvraagdatum, met Belgische btw erop. Het werk moet door een aannemer gedaan zijn; doe-het-zelf telt niet. Een factuur van € 900 of van drie jaar geleden levert niets op, ook al deed je alles goed.

6. De premie aanvragen terwijl je vorige woning nog niet verkocht is

Wie op de aanvraagdatum nog een andere woning, appartement of bouwgrond volledig in volle eigendom heeft, valt automatisch in categorie 1. Categorie 1 krijgt sinds 1 maart 2026 alleen nog premie voor een warmtepomp of warmtepompboiler. Een koper die tussen twee huizen zit, kan dus een deel van zijn premie mislopen. Wacht met aanvragen tot de verkoop rond is, als de deadlines het toelaten.

7. Zelf asbest verwijderen en de bonus verliezen

Bij dakisolatie krijg je (categorie 3 en 4) een asbestbonus van € 8 per m², voor een dak van 60 m² dus € 480. Houd er rekening mee dat de totale premie begrensd is op 50% van de netto factuur: in categorie 4 zit je met de isolatiepremie meestal al op 50%, dus daar blijft weinig of niets van de bonus over. Die bonus vraagt dat de verwijdering samen met de isolatie door een aannemer met geldig attest gebeurt, en dat de aannemer de verwijdering vóór de werken meldt (artikel 30bis, bij de RSZ). Zelf hechtgebonden asbest weghalen mag volgens OVAM in bepaalde gevallen wel, maar dan verlies je de bonus. Verlijmd of beschadigd materiaal binnen en leidingisolatie laat je altijd door een erkende verwijderaar doen.

8. De aanvraagdatum en de inkomenscategorie vergeten

Het bedrag hangt af van de aanvraagdatum, en de categorie van het laatste aanslagbiljet dat dan beschikbaar is. Een latere inkomensdaling telt niet. Voor categorie 1 en 2 loopt de aanvraag voor een warmtepomp tot en met 31 december 2027. Alle bedragen en grenzen staan in Welke renovatiepremie krijg je nog in 2026 en 2027?.

Fouten met regels die veranderd zijn

9. Rekenen met vijf jaar of met label C in 2028

De termijn is zes jaar, het doel label D. Het pad naar label C in 2028 is afgeschaft in het regeerakkoord, ook al noemt de overheidspagina het nog. Wie op oude info plant, perst zijn werken onnodig in vijf jaar, of verwacht een strengere eis dan er komt. Meer in Renovatieplicht in Vlaanderen.

10. Rekenen op de EPC-labelpremie of op 1% registratierechten

De Mijn EPC-labelpremie is stopgezet: een start-EPC van 1 januari 2026 of later komt nooit in aanmerking. En het tarief van 1% bij een belofte tot ingrijpende renovatie geldt alleen voor verkoopovereenkomsten van vóór 1 januari 2025. Wie nu koopt, betaalt 2% voor de enige eigen woning. Zet geen van beide in je budget.

Fouten bij de keuze van toestellen

11. Een te zware warmtepomp

Een lucht-water warmtepomp van 10 kW kost ongeveer € 11.000, een toestel van 25 kW (voor een slecht geïsoleerde woning) meer dan € 16.000. Dat is ongeveer € 5.000 verschil. Sinds 1 juli 2026 toont het EPC een schatting van het nodige verwarmingsvermogen, zodat je niet te groot gaat zitten. Reken ook de radiatoren (afgiftesysteem) apart: ze zitten niet in de € 9.000 tot € 15.000 voor warmtepomp, warm water en buffervat.

12. Een warmtepomp kiezen vóór je isoleert

Een warmtepomp gaat tot 20 jaar mee. Kies je haar voor je weet hoeveel de woning nog verliest, dan koop je te veel of te weinig. Volgens een CREG-studie van 2025 loont een warmtepomp tegenover aardgas enkel in goed geïsoleerde woningen, bij lage inkomens met maximale premie. Isoleer eerst, laat dan het vermogen berekenen. Lees Is je oud huis klaar voor een warmtepomp? en Een oud huis isoleren.

Checklist om af te drukken

• Ventilatie gepland vóór of samen met nieuwe ramen en isolatie
• Dak klaar (isolatie, onderdak, asbest) vóór de zonnepanelen
• Ventilatie en vloerverwarming beslist vóór de vloer open gaat
• Simulatie of nieuw EPC bij elke stap, niet pas op het einde
• Eindfactuur van de aannemer minstens € 1.000 excl. btw, met Belgische btw
• Vorige woning verkocht vóór je premie aanvraagt, als de deadlines het toelaten
• Asbest door een aannemer met attest en melding vóór de werken
• Aanvraagdatum en inkomenscategorie nagekeken
• Einddatum renovatieplicht in je agenda (zes jaar na de akte)
• Geen EPC-labelpremie en geen 1% in je budget
• Warmtepomp berekend op het nieuwe vermogen, na de isolatie
• Radiatoren en buffervat apart in je begroting

Meer volgorde en kosten in Oud huis gekocht: wat moet er de komende zes jaar gebeuren en Wat kost het om een huis van label F naar label D te brengen?.